23/03/2007

B Plus in de Knack (14/03)

Wat de RTBF ook mag beweren, la Belgique bestaat nog. Maar hoelang nog? En waarom? Vorige week liet Knack de "dierbare vijanden" Geert van Istendael en Bart De Wever aan het woord. Deze week de koele minnaars van het koninkrijk, verenigd in B Plus.Ze willen niet "belgicistisch" genoemd worden, maar wel antiseparatistisch. Drie prominente leden van B Plus, Beweging voor een federaal België ("Wij zijn niét unitair!), spreken zich uit over het nut van België: gewezen eerste minister Wilfried Martens, curator Piet Chielens van het Ieperse In Flanders Fieldsmuseum, en B Plus-woordvoerder Tony Van de Calseyde. "Je kunt een overtuigde Vlaming zijn en toch een meerwaarde zien in België".Heren, wat is uw definitie van België?Wilfried Martens: Het is wel een constructie, maar dan een die heel ver teruggaat in de tijd. Er was in 1830 meer Belgische eigenheid dan men nu in de Vlaamse Beweging wil doen geloven.Piet Chielens: Dat de taalgrens ook door de geesten zou lopen, is niet waar. Er zijn altijd contacten geweest. We delen onze heersers al sinds de middeleeuwen.Tony Van de Calseyde: Bestaan er natuurlijke staten? Welke staat is door God gewild? Elke staat is het resultaat van erfenissen, oorlogen enzovoorts. Kunstmatigheid is een heel makkelijk argument tegen België. Dan moet je ook de Europese Unie opblazen, want dat is het grootste kunstmatige staatkundige project uit de geschiedenis.Is het Belgische tussenniveau niet irrelevant geworden, zoals de N-VA stelt?Martens: Het afschaffen zou erg dom zijn. Ten eerste moreel. Als wij een scheiding tot stand zouden brengen zoals Tsjecho-Slowakije, dan verliezen wij een groot stuk van onze geloofwaardigheid in Europa. Dan ben je niet in staat om met je buren samen te werken, terwijl je dat wel met mensen van een straat verderop zegt te kunnen. Ten tweede had Tsjecho-Slowakije geen Brussel. De dag na de beruchte uitzending op RTBF over de Vlaamse onafhankelijkheid, moest ik een vergadering van de EVP met tien eerste ministers voorzitten. Ik kan u verzekeren dat ik me niet goed voelde.Van de Calseyde: Bij B Plus waren bepaald niet gelukkig met de beeldvorming over Vlaanderen.Martens: We hebben jarenlang Brussel verdedigd als de hoofdstad van Europa en gepretendeerd dat België een soort prototype kan zijn, een schaalmodel. We verliezen met de splitsing van België als grap al onze geloofwaardigheid, laat staan met een werkelijke splitsing. De schade zou enorm zijn.Van de Calseyde: Op diplomatiek vlak wegen we nu ook veel zwaarder.Chielens: Wie beheert na de splitsing van België bijvoorbeeld het belangrijke dossier-Congo en omgeving? Wallonië? Vlaanderen? Brussel?Maar u kunt toch niet ontkennen dat er communautaire problemen zijn.Martens: De klinieken in Brussel bijvoorbeeld, daar zijn grote taalproblemen.Chielens: Maar in het scenario van N-VA, met een apart Brussels staatje, zal het er in die klinieken niet bepaald gezelliger op worden.Martens: De natiestaat is iets negentiende-eeuws. Maar de separatisten willen een soort mininatiestaatjes maken, wat de totale regressie betekent. En hoe zal men na een scheiding opnieuw gaan samenwerken? Via diplomaten?B Plus komt met een eigen manifest, dat de transfers sterk nuanceert.Van de Calseyde: We besluiten ons manifest met een uitspraak van uitgever en publicist Harold Polis: "Vlaanderen is ooit een ideaal geweest. Voor de denkgroep "In de Warande" is het een boekhoudkundige balans". Alleen is dat Warandemanifest door slechte boekhouders geschreven. Het bedrag van die transfers is nogal variabel. "In de Warande" spreekt over 10,4 miljard euro per jaar. Een van hun belangrijkste medewerkers, Johan Van Gompel, komt van de studiedienst van de KBC. In 2003, twee jaar eerder, kwam hij nog uit op 5,43 miljard. Het VBO kwam in 2003 op 3,5 miljard euro uit. Het Vlaams Belang heeft het over 12 miljard. Wie biedt er meer? Terwijl ze het er totaal niet over eens zijn wat een transfer is. "In de Warande" rekent onder meer de rentelasten op de staatsschuld mee, wat door de KBC betwistbaar is genoemd.Blijkens de tabellen in uw manifest worden er binnen Frankrijk nog grotere bedragen verschoven.Van de Calseyde: Naar de Languedoc, naar Corsica... Trouwens, ook in heel wat andere Europese landen bestaan er grotere interne transfers dan bij ons.Chielens: Zo draait toch elke samenleving? Als je dat als argument durft gebruiken, sluit je morgen de Westhoek uit en de dag nadien de Noorderkempen. Waar houdt dat op? Dit heeft geen enkele morele waarde.Martens: Een federale sociale zekerheid is voor mij essentieel. Dat symboliseert meer dan wat ook de solidariteit tussen personen.Hebt u de doos van Pandora niet zelf geopend? U stond aan de wieg van het federale België, maar u ging Egmont in als Vlaming en kwam eruit als Belg.Martens: Je kunt zoals ik een overtuigde Vlaming zijn en toch een meerwaarde zien in België. Ik was al heel jong voorstander van een federaal systeem.Chielens: Ik ben voor dat systeem, maar helaas is er een democratisch deficit ontstaan. Geen enkele nationale politicus haalt zijn eigen legitimiteit uit een democratische stemming, zolang er geen nationale kieskring voor de federale verkiezingen is. Zoals elke Amerikaan voor de president kan stemmen, zo zou elke Belgische staatsburger moeten kunnen stemmen voor of tegen de premier.Martens: De Franstaligen wilden dat niet uit angst geminoriseerd te worden. Een fatale vergissing. De premier zou nationaal verkozen moeten worden.Chielens: Elke tweede verkiezing in dit land is nu communautair. Dat krijg je als politici geen verantwoording moeten afleggen in het hele land. Als het heel moeilijk wordt, zeg je gewoon: het is de schuld van de overkant.U beheert de erfenis van de Groote Oorlog. Pleegt u niet een beetje verraad aan de mannen die hun bloed, dan wel hun inkt, hebben vergoten voor Vlaanderen? Aan het IJzertestament?Chielens: Dat testament is vooral een mythe van nà de oorlog. Wat een massabeweging is geworden tegen 1930, met IJzerbedevaarten voor 200.000 mensen, was misschien 150 man sterk tijdens de oorlog. De eerste twee jaren van die beweging waren bovendien volledig tweetalig. En het ging voornamelijk om Houdt u rein! Men was tegen masturbatie en hoererij.Een belangrijk nationalistisch strijdpunt, zoals bekend.Chielens: Met name het pacifisme is een uitvinding van de late jaren twintig geweest. Aan de IJzer is men eigenlijk alleen maar oorlogsmoe. Dat de Belgen nu bekendstaan als congenitale pacifisten, heeft niet zoveel met de Eerste Wereldoorlog an sich te maken. Dat is het product van duizend jaar bezetting.Van de Calseyde: In die zin bestaat België al duizend jaar.Chielens: Helaas is de politiek pas in de jaren dertig begonnen met het nakomen van de toezeggingen uit de jaren twintig. En toen geloofde veel flaminganten al in de Nieuwe Orde, uit frustratie dat het toenmalige unitaire doof bleef voor hun rechtmatige verzuchtigingen. Overigens kun je ook stellen dat de huidige roep om separatisme een verraad aan het IJzertestament is. Daar heeft niemand om gevraagd. Die Fronters dachten absoluut binnen België. En hun wensen zijn ondertussen ruimschoots vervuld. Wie nu nog doorzeurt, is een extremist.Is gehechtheid aan België niet vooral romantisch en dus irrationeel?Chielens: Ik ben opgegroeid in een Vlaamsgezind milieu. We gingen elk jaar naar de IJzerbedevaart. Maar ik heb de laatste twintig jaar gezien hoe de sfeer is doorgeslagen. We hebben een nieuwe staatshervorming nodig die corrigeert in de andere richting. Bij mij is dat een rationele overweging, veel minder dan een sentiment. Ik ben niet zo dol op het biefstuknationalisme van de Vlamingen.Van de Calseyde: Mijn gehechtheid aan België is ingegeven door het gevoel dat het huidige politieke discours iets heel anders is dan wat ik ervaar bij de mensen rondom mij. Dat nationalisme leeft helemaal niet bij de overgrote meerderheid van mijn leeftijdgenoten.Martens: Ik voel wel een vorm van nostalgie, bijvoorbeeld naar mijn humanioratijd, toen we schoolreizen maakten naar de Ardennen. Daarna kwam de periode dat ik heel sterk Vlaamsgezinde actie voerde. Dat is uitgemond in mijn adagium "autonomie waar mogelijk, een centraal gezag waar nodig". En dat was heel rationeel. Vervolgens ben ik mijn land als een deelstaat binnen de Europese Unie gaan zien. Ik kan het aldus samenvatten: Vlaanderen is mijn heimat, België mijn vaderland en Europa mijn toekomst.Mag ik u omschrijven als een ouderwetse cultuurflamingant?Martens: Absoluut. Ik kwam niet uit een flamingantische familie. Mijn ouders spraken dialect. De ABN-kernen vormden mijn eerste politieke engagement. Ik heb ook dikwijls gezegd dat Nederland mijn culturele vaderland is.Van de Calseyde: Interessant genoeg hebben we bij B Plus nogal wat oudleden van de Volksunie, die hetzelfde parcours hebben gevolgd als meneer Martens.Martens: Maar ik moet daaraan toevoegen dat ik aan België mijn kennis van het Frans en mijn affiniteit met de Latijnse wereld te danken heb. Dat is een geweldig voordeel van dit land. België reikt tot aan de Pyreneeën.Heeft het Franstalige Belgische establishment, om te beginnen het Hof, zoveel invloed als sommigen beweren?Martens: Er is van onderuit een indrukwekkende politieke emancipatie geweest. Veel mensen van gewone komaf hebben dankzij ons democratische systeem een belangrijke functie kunnen uitoefenen. Ik ben daar zelf een voorbeeld van. De macht van dat establishment is dus enorm gereduceerd.Chielens: De machtigste Waal is de homoseksuele zoon van een immigrant. Dat zegt iets over de ondermijning van het establishment.Van de Calseyde: En over de tolerantie van de Walen.Klampt u zich niet vast aan iets wat voorbij is?Van de Calseyde: Een van de grote successen van de separatisten is dat ze erin geslaagd zijn ons, die verzoening en begrip bepleiten tussen de inwoners van dit land, af te schilderen als mensen die in het verleden leven. Terwijl wij juist iets zeer rationeels en toekomstgerichts voorstaan. Maar de naam B Plus werkt bij sommige mensen als een rode lap. Elk rationeel discours verstomt meteen.Chielens: Veel separatisten zijn opgegroeid met de verhalen over de repressie, de staat België die hun ouders of grootouders onrecht heeft aangedaan. Die mensen rationaliseren iets wat een buikgevoel is. Nu beweren ze dat het enkel nog gaat om het bestuursniveau, maar ze loochenen hun gehechtheid aan die symboliek. Wat ze uiteindelijk omhelzen, is een mythe over Vlaanderen dathet zo goed zelf kan doen. Over boeken hoor je ze nooit. De belangrijkste levende Belgische fictieschrijver over de Eerste Wereldoorlog is de Waal Xavier Hanotte. Geen Vlaming die hem leest, nog kan lezen. Al die separatisten zouden eens minder geld moeten tellen en wat meer Frans moeten leren.Van de Calseyde: Dat hele Warandemanifest wekt de indruk dat ze argumenten zin gaan zoeken bij hun separtistische gevoelens.Chielens: Wat mij frappeert, is hoe makkelijk men zich met de moderne Vlaamse mythe identificeert. Jo Vandeurzen, die met een zwaar Limburgs accent zijn liefde voor Vlaanderen uitspreekt, is eigenlijk toch een beetje lachwekkend. Als de burgemeesters van Bailleul in Frans-Vlaanderen dat doet, in overigens fantastisch Vlèmsch dialect, heeft hij als Fransman een historisch punt. Maar Jo Vandeurzen heeft er als Maas- en Rijnlander cultureel gesproken helemaal niets mee.Wat is eigenlijk de Belgische cultuur?Chielens: Al jong ontdekken dat je niet alleen op de wereld bent. Dat is het enorme voordeel van Belg-zijn, die permanente oefening in verdraagzaamheid. De meeste culturen, en zeker natiestaten, houden daar niet zo van. De inwoners worden geacht in één mythologie te geloven. Dat is in België nooit het geval geweest, en dat levert ons die schitterende tegendraadsheid op. We zijn al eeuwen multicultureel. Hoe zouden we dat durven weggooien?Van de Calseyde: Je kunt van de anderen leren. Dat is erg gezond. Bert Anciaux zegt geregeld dat "Belgische cultuur" niet bestaat, maar dat is toch lachwekkend? Dat is negationisme. Want Magritte, want Hergé, want Fabre... noem maar op.Martens: Ik heb als flamingant met de ABN-acties en dergelijke deelgenomen aan een essentiële emancipatie. Ik wilde tot de beschaving doordringen, ik wilde een cultuurtaal spreken die gelijkwaardig was aan die van de Franstaligen. De Nederlandse cultuur is een belangrijke cultuur en daartoe moeten wij behoren, niet tot een of ander Vlaams dwergendom. Nadien kwam de politiek emancipatie. Ik heb altijd geloofd dat België een federale staat moest worden. En ik pleitte ervoor dat de Nederlandstalige cultuur, waarvan de Vlaamse een deel is, op gelijke hoogte kwam te staan met de Franstalige. Niét dat die Franstalige achter de horizon zou wegzakken.Van de Calseyde: Mijn moeder heeft meegelopen in de marsen op Brussel. Ik zou daar toen ook in hebben meegelopen. Maar de huidige, separatistische Vlaamse Volksbeweging heeft niets meer te maken met emancipatie.Martens: Die is in belangrijke mate extreem-rechts.Van de Calseyde: Die heeft te maken met ontkenning en uitsluiting van de andere cultuur. Terwijl de Belgische cultuur de ander insluit.Martens: Of zou moeten insluiten. Er bestaat ook een FDF.Van de Calseyde: Het FDF verspreidt brochures in de Rand waarin het mensen ontraadt om Nederlands te leren. Dat zijn onze vijanden. B Plus is niet naïef.Hoe moet het nu verder met België?Van de Calseyde: Als ze België willen, moeten ze het bij de volgende staatshervorming ook laten functioneren. Bijvoorbeeld door die ene federale kieskring. Maar ik heb separatisten als Frans Crols in Trends horen verklaren: mij interesseert het functioneren van België niet.Martens: Frans Crols heeft ook verklaard: mij interesseert Brussel niet meer. Dat is toch ongelooflijk.Chielens: Maar welke mythe behalve een mercantiele hebben ze dan nog? Welk fatsoen houden ze dan nog over?Martens: Separatisme gaat in tegen de zin van de geschiedenis. Etiam si omnes ego non, ook als iedereen meedoet, ik niet. Het resultaat van België, met al zijn kleine kantjes, is toch formidabel. Schrijver Benno Barnard. Het interview is verschenen in Knack op 14/03/2007

14:01 Écrit par Ensemble pour une Belgique pleine d'avenir - Samen voor een Belgi dans Presse | Lien permanent | Commentaires (1) | Tags : b plus knack martens chielens van de calseyde |  Facebook |