19/09/2008

De culturele wereld in het communautaire debat...een teken van verdraagzaamheid !

In dit artikel wordt het vermeld dat Fadila Laanan geweigerd heeft Bert Anciaux te ontmoeten om over een cultureel verdrag te discussieren! Schandalig!

Dans cet article, il est mentionné que Fadila Laanan a refusé de rencontrer Bert Anciaux pour discuter d'un accord culturel. Scandaleux!

Hommage aan de schoonheid en België

 
Dossier

 

BRUSSEL - INTERVIEW JAN FABRE HOOFDREDACTEUR VOOR EEN DAG Als hoofdredacteur-van-één-dag heeft kunstenaar Jan Fabre De Standaard van vandaag grondig dooreengeschud. Niet om ijl te pronken, maar om een verhaal te vertellen. Zoals de dichter John Keats zei: 'Beauty is truth, truth beauty'. En daar kan België enkel beter van worden.

Van onze redacteur

Foto's uitzoeken, het nieuws volgen, van 's morgens vroeg vergaderen: kunstenaar Jan Fabre wreef stevig in zijn ogen na enkele uren als hoofdredacteur van De Standaard. Zo lang voor een computerscherm zitten, dat had de kunstenaar, die ook gsm-loos door het leven stapt, niet eerder gedaan.

Maar vond hij de opdracht ook creatief? Lachje. 'Toch wel. Ik zie het als een mezelf-op-de-rooster leggen. Ik ga na hoe ik reageer op de relatie tussen inhoud en beeld. En het is okee. Sterker: met ouder te worden ga je zelfs helderder en scherper reageren.'

Hij heeft de opdracht van hoofdredacteur-voor-één-dag aanvaard, zegt hij, uit nieuwsgierigheid naar hoe het werkt. 'Als ik moet kiezen tussen de ervaring en de nieuwsgierigheid, kies ik altijd voor de nieuwsgierigheid'.

Het was tevens een kans om nader contact te hebben met een aantal mensen met wie hij de afgelopen jaren vaak te maken had. 'Ik heb het altijd als een cadeau ervaren wanneer journalisten helder en genereus schrijven over schoonheid. Bij de cultuurredactie van De Standaard, en dan speciaal uw redacteur Jan Van Hove, apprecieerde ik de grote ernst en het volledig gebrek aan cynisme waarmee de schoonheid verdedigd werd. Dat speelde ook mee om deze opdracht te aanvaarden.'

Wat is er u nu opgevallen bij het maken van de krant?

'De openheid onder de journalisten. De redactie economie bijvoorbeeld is heel vlot meegegaan om ook iets te doen over schoonheid. En dat klopt, de relatie tussen kunst en kapitalisme is boeiend. Veel van die steenrijke verzamelaars nemen kunst heel ernstig. En ik vind dat ze beter kunst kopen dan een vijfde villa. Dat zijn toch mensen die een goeie kijk hebben op de wereld, en schoonheid verrijkt hen spiritueel. De kunst is een beetje een tegengewicht tegen al dat gecijfer met geld. Ik denk dan altijd aan Magritte, die zei dat ze zijn ziel niet konden kopen, maar wel een stukje van de verpakking van die ziel.'

U hebt de tekst en het beeld uit elkaar gehaald. De tekst links, grote beelden rechts. Waarom?

'Ik wilde de kracht van het beeld meer tot uiting laten komen. Het beeld moet kunnen ademen. Je moet als lezer de details kunnen zien. Die glinstering in de ogen van Jan Wauters, die deugnieterij rond zijn mond. Een goed beeld moet je kunnen lezen. Ik hou van de fysionomie van mensen. Hoe ze aan de binnenkant zijn, dat wordt vertaald naar buiten. Vooral de ogen verraden veel.'

'Ik wilde het leesproces ook vertragen. Doorheen de hele krant glijdt een rode houtworm met mijn citaten over schoonheid. En door die grote zwart-witfoto's kan je minder makkelijk snel door de krant bladeren. Ze zijn allemaal gemaakt door eigen fotografen van de krant, goeie ambachtslui die het land kennen en het onderwerp doorleefd kunnen vastleggen. Ik hoop dat hun foto's aanzetten tot nadenken over de vergankelijkheid van de actualiteit.'

Door de berichtgeving over cultuur vooraan te plaatsen, maakt u een statement.

'Ik geloof in een samenleving die op de juiste manier met schoonheid bezig is. Als je over schoonheid nadenkt, vraag je je af wat iets betekent, wie een mens is. En dan wil je hen verdedigen. Een maatschappij die de schoonheid niet verzorgt, stevent af op haar ondergang. Als de Belgische politici de schoonheid zouden zien in de andere, in het onbekende, zouden ze sneller tot oplossingen komen.'

Uw thema van deze krant is de schoonheid van België. Ook dat is een duidelijke stellingname.

'Natuurlijk. Ik vind dat dat rechtse geruis en gedruis constant onze ogen en oren vertroebelt. Deze krant is een hommage aan België: een schoon, klein, surrealistisch land.'

Precies, het surrealistische België. Wat hebben wij daar toch mee?

'Surrealisme staat dicht bij ironie. En ironie is een soort dissectiemes waarmee je dingen goed kunt analyseren. Je kan er de macht mee onderuit halen. En den Belg heeft een probleem met macht. We zijn wat anarchistisch en subversief. Dat zit in onze genen ingebakken, omdat we ons altijd moesten verzetten tegen een bezetter. Met de verbeelding als wapen.'

'Het heeft ook te maken met het feit dat we een kleine gemeenschap zijn. Daar lopen kunstenaars niet zozeer mee in grote stromingen. Het zijn veeleer de individuele krachten die zich manifesteren.'

Niettemin, de gemeenschappen kennen elkaar niet goed. Of vindt u van wel?

(Stilte) 'Nee, dat is juist, dat moet ik toegeven. Wanneer ik in Wallonië ben, voel ik me meer in het buitenland dan in Frankrijk. Maar het is spannend om samen te zijn met mensen die ik niet goed ken. Ik hou van die verschillen die je voelt in het gedrag, de kledij, de omgang met de dingen. Mijn roots liggen in Vlaanderen, niet in Wallonië. Maar de knapste Belgische films worden in Wallonië gemaakt, de bijzonderste literatuur ook. Vlaanderen staat voor de fantasie van het beeld, Wallonië heeft de strijdbaarheid van de taal. Voor mij als kunstenaar is het een doel die twee samen te brengen.'

'Weet u, ik kom uit een Belgisch huwelijk. Mijn moeder vertaalde Boris Vian, Jacques Brel, Maeterlinck, Baudelaire voor mij in het Nederlands. En mijn vader liet me het Rubenshuis zien en nam me mee naar de zoo om te leren tekenen. Hij introduceerde me in de leer van de fysionomie. Dat is mijn Belgische touch.'

Voor deze krant hebt u de twee ministers van Cultuur uitgenodigd voor een gesprek over een cultureel verdrag. Bert Anciaux wilde wel, Fadila Laanan vond het moment niet opportuun. Een gemiste kans?

'Ik vind dat een schandaal! Ik heb mevrouw Laanan ontmoet op de opening van de recente tentoonstelling van Johan Muylle in Bozar. In haar functie moet ze de openheid hebben om boven de ideologie van de partijen te staan. Een minister van Cultuur moet open staan voor een dialoog, en zeker in het kader van een verbond voor samenwerking. Ze moet een voorbeeld zijn voor haar collega-politiekers. Ik vind dit een typisch Belgische reflex: denken aan de partij, aan de politieke strategie. Dit is geen beslissing vanuit het hart voor schoonheid.'

Op de cover van deze krant staat vandaag geen nieuws, maar het hoofd van Fabre, dat we ook in uw werken zien. Maar had u er vroeger geen hekel aan dat uw foto de perceptie van uw werk doorkruiste?

'Dat klopt, maar ik heb dat gevecht niet kunnen winnen. Ik heb het geprobeerd, hoor. Geen foto's, geen televisie. Maar toen begonnen ze me vanop afstand te filmen en zo wisten de mensen toch wie ik was. Er was niets aan te doen. In die context zijn we creatief geweest. Ik heb in de jaren 70 eens een werk gemaakt dat heette 'De achterkant is interessant omdat het de achterkant is'. Als je een mooie vrouw van achteren ziet, wil je ook de voorkant zien. Wel, de lezer ziet eerst de achterkant van mijn hoofd, dat maakt hem nieuwsgierig naar de voorkant, dus opent hij de krant. En voor mij symboliseert de achterkant het mentale, terwijl de voorkant het fysieke uitdrukt. De moraal: de achterkant van mijn hoofd opent het denken en wanneer de krant uit is, ben ik al weer weg. (lacht) Zo is het altijd: waar de wil is, ben ik weg.'

14:38 Écrit par Ensemble pour une Belgique pleine d'avenir - Samen voor een Belgi dans Général | Lien permanent | Commentaires (0) |  Facebook |

Les commentaires sont fermés.